काठमाडौँ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका दक्षिण तथा मध्य एसियाका विशेष दूत सर्जियो गोर तीन दिने भ्रमणका लागि आज काठमाडौँ ओर्लिँदै छन् । दक्षिण तथा मध्य एसियाली मामिला हेर्ने अमेरिकी सहायक विदेशमन्त्री एस पावल कपुर नेपाल भ्रमण सकेर फर्केको ११ दिनभित्रै हुन लागेको गोरको यो भ्रमणलाई कूटनीतिक रूपमा निकै अर्थपूर्ण मानिएको छ ।
भारतका लागि अमेरिकी राजदूतको जिम्मेवारीमा समेत रहेका गोरले काठमाडौँमा रहँदा प्रधानमन्त्री बालेन शाहसँग द्विपक्षीय भेटवार्ता गर्ने लक्ष्य राखेका छन् । यद्यपि, भ्रमणको सुरुवाती दिनसम्म पनि प्रधानमन्त्रीसँगको भेटघाट सुनिश्चित हुन सकेको छैन । प्रधानमन्त्री सचिवालय स्रोतका अनुसार गोरसँगको भेटका लागि हालसम्म कुनै कार्यतालिका तय गरिएको छैन ।
प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त भएको एक महिना बितिसक्दा पनि बालेन शाहले विदेशी कूटनीतिज्ञहरूसँग ‘वान–टु–वान’ भेटघाट नगर्ने अडान राख्दै आएका छन्। चैत २५ गते विदेशी राजदूतहरूसँग सामूहिक भेटघाट गरेका बालेनले तल्लो तहका अधिकारी वा राजदूतहरूसँग एकल भेटवार्ता नगर्ने र केवल राष्ट्र प्रमुख वा शीर्ष मन्त्रीहरूलाई मात्र भेट्ने मनस्थिति बनाएको बुझिएको छ । प्रधानमन्त्रीको यो नयाँ ‘प्रोटोकल’ का कारण अमेरिकी विशेष दूतको भेटघाट अन्योलमा परेको हो ।
प्रधानमन्त्रीसँगको समय सुनिश्चित नभए पनि विशेष दूत गोरले अर्थमन्त्री स्वर्णिम वाग्ले र परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालसँग भने औपचारिक भेटवार्ता गर्ने निश्चित भएको छ। नेपाल आउनुअघि उनले बङ्गलादेश, भुटान, श्रीलङ्का र काजिकिस्तानको भ्रमण गरी त्यहाँका राष्ट्र प्रमुखहरूसँग भेटघाट गरिसकेका छन्। नेपालमा भने उच्चस्तरीय राजनीतिक भेटघाटका लागि उनले मन्त्रीस्तरमा चित्त बुझाउनुपर्ने देखिएको छ ।
यसैबीच, आगामी वैशाख २८ गते भारतीय विदेश सचिव विक्रम मिस्री पनि नेपाल भ्रमणमा आउने तय भएको छ । विदेश सचिव मिस्रीले प्रधानमन्त्री बालेन शाहलाई भारत भ्रमणको औपचारिक निमन्त्रणा पत्र ल्याउने बुझिएको छ। तर, प्रधानमन्त्रीको कडा भेटघाट नीतिका कारण उक्त निमन्त्रणा सचिव मिस्रीले सिधै प्रधानमन्त्रीलाई बुझाउने अवसर पाउनेछन् वा परराष्ट्र मन्त्रालयमार्फत पठाउनुपर्नेछ भन्ने विषय अझै स्पष्ट हुन सकेको छैन ।
बालेन सरकारको यो कूटनीतिक अडानले नेपालको परराष्ट्र सम्बन्धमा नयाँ शैली भित्र्याउन खोजेको देखिए पनि अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा यसको कस्तो सन्देश जान्छ भन्नेबारे कूटनीतिक वृत्तमा व्यापक बहस सुरु भएको छ ।
-1777268274.png)
